प्रवचने-श्रीब्रह्मचैतन्य महाराज
१३ मे
स्वतःला सुधारण्याचा प्रयत्न करावा.
वास्तविक काही न करणे, आपण काही करतो आहोत किंवा आपल्याला काही करायचे आहे असे न वाटणे हाच परमार्थ. देहाने, मनाने एकसारखी चळवळ करायची आपल्याला सवय लागली आहे. देहाला स्वस्थ बसायला लावणे कठीण, मनाला स्वस्थ बसायला लावणे त्यापेक्षा कठीण, आणि देहाने कर्म करीत असताना मनाला स्वस्थ बसविणे हे अत्यंत कठीण. मनाला खरे म्हणजे स्वास्थ्य हवे; पण ते मिळविण्याकरता साधन, म्हणजे प्रयत्न करणे जरूर आहे. मनाचे स्वास्थ्य बिघडायला कारणे तीन, एक आपल्या इच्छेविरुद्ध गोष्ट होणे; दोन, मागच्या बर्यावाईट कर्मांची आठवण होणे; आणि तीन, उद्याची काळजी लागणे. आता, जो तो आपल्या इच्छेप्रमाणे व्हावे असे म्हणणार, मग सर्व तुमच्या इच्छेप्रमाणे कसे चालतील ? तुमच्या इच्छेविरुद्ध गोष्टी होणारच. तेव्हा स्वास्थ्य बिघडू न देण्यासाठी, आपली इच्छाच नाहीशी करावी; अमुक गोष्ट मिळावी ही बुद्धीच नाही ठेवू; हाव सोडावी, लोकांची आस सोडावी; जे काही होते ते 'रामाच्या इच्छेने झाले' म्हणावे. प्रत्येक गोष्ट 'रामाने केली' म्हणणे, म्हणजे अखंड भगवंताच्या अनुसंधानात रहणे.
आपला अहंपणा किती खोल गेला आहे पाहा ! समोर दिसत असलेल्या गोष्टीकडे बेमालून डोळेझाक करून, आपण आपल्या दोषांचे खापर बिनदिक्कत दुसर्यावर फोडायला तयार होतो. अमक्या तमक्याच्या नादाने आपला मुलगा बिघडला असे आपण म्हणतो, कारण आपलाच मुलगा खराब हे म्हणवत नाही ! ते म्हणण्याची लाज वाटते, म्हणून दुसर्याच्या मुलाला आपण वाईट म्हणतो. आपला मुलगा आपल्या डोळ्यादेखत संगतीच्या योगाने एवढा बिघडतो, तर मग संगतीचा परिणाम केवढा असला पाहिजे ! संगतीचा परिणाम जर एवढा मोठा आहे, तर संतसंगतीत असताना आपल्यात सुधारणा का दिसू नये ? संतसंगतीने मग आपण निश्चित सुधारायला पाहिजे ! पण तसे तर दिसत नाही; मग नडते कुठे ? याचे मुख्य कारण म्हणजे, आपण स्वतःला सुधारण्याचा प्रयत्नच करीत नाही. आपल्याला सर्व समजते, परंतु प्रयत्न करायला नको ! वासनेच्या जाळ्यातून बाहेर पडण्याचा आपण प्रयत्न करीत नाही. त्यामुळे वासनेतच आपण जन्माला येतो, आणि वासनेतच आपला अंत होतो. याकरिता एकच खात्रीचा उपाय आहे, आणि तो म्हणजे भगवंताला अनन्यभावाने शरण जाणे. "रामा, तुझ्यावाचून माझी यातून सुटका नाही. तू ठेवशील त्यात मी आनंद मानीन. तुझे प्रेम मला लागू दे," असे कळकळीने रामाला सांगावे, आणि सदैव त्याचे नाम हृदयात ठेवावे. तो उदार परमात्मा तुमच्यावर कृपा केल्याशिवाय राहणार नाही, याची खात्री बाळगा.
१३४. वासना मारायला भगवंताचे अधिष्ठान हा एकच उपाय आहे.
खाली १३ मेचे श्री ब्रह्मचैतन्य महाराजांचे प्रवचन ओळीनुसार मराठी व इंग्रजी, आणि शेवटी सारांश (मराठी व इंग्रजी) दिला आहे:
🌸 १३ मे
स्वतःला सुधारण्याचा प्रयत्न करावा.
One should try to improve oneself.
📜 प्रवचन – Marathi & English Line-by-Line
वास्तविक काही न करणे, आपण काही करतो आहोत किंवा आपल्याला काही करायचे आहे असे न वाटणे हाच परमार्थ.
True spirituality is to feel that we are doing nothing and have no desire to do anything.
देहाने, मनाने एकसारखी चळवळ करायची आपल्याला सवय लागली आहे.
We are habituated to constant movement of body and mind.
देहाला स्वस्थ बसायला लावणे कठीण, मनाला स्वस्थ बसायला लावणे त्याहून कठीण.
Making the body sit still is hard; stilling the mind is even harder.
देहाने कर्म करीत असताना मनाला स्वस्थ ठेवणे हे अत्यंत कठीण.
It is most difficult to keep the mind steady while the body is engaged in action.
मनाचे स्वास्थ्य बिघडायला कारणे तीन आहेत:
There are three reasons for the mind’s restlessness:
-
आपल्या इच्छेविरुद्ध गोष्ट होणे,
Something going against our desire, -
मागच्या कर्मांची आठवण होणे,
Remembrance of past deeds (good or bad), -
उद्याची काळजी लागणे.
Worrying about the future.
म्हणून, आपली इच्छा नाहीशी केली पाहिजे.
Therefore, we must give up personal desires.
अमुक गोष्ट हवीच हवी ही बुद्धी ठेवू नये; हाव, आस सोडावी.
Don’t insist on specific outcomes; let go of greed and expectations.
जे काही होते, ते ‘रामाच्या इच्छेने झाले’ म्हणावे.
Whatever happens, accept it as “It happened by Rama’s will.”
अखंड भगवंताच्या अनुसंधानात रहाणे म्हणजे प्रत्येक गोष्टीचे श्रेय भगवंताला देणे.
Remaining constantly connected to God means attributing everything to Him.
आपला अहंकार किती खोल गेला आहे ते पाहा!
See how deep-rooted our ego is!
आपल्या दोषांचे खापर दुसऱ्यावर फोडतो.
We blame others for our own faults.
आपला मुलगा बिघडला हे मान्य न करता इतरांवर दोष ठेवतो.
We don’t admit our own child’s faults but blame others.
जर संगतीने मुलगा बिघडतो, तर संतसंगतीने आपण सुधारायला नको का?
If bad company spoils, shouldn’t saintly company improve us?
पण आपण स्वतःला सुधारण्याचा प्रयत्नच करीत नाही.
But we don’t make any effort to improve ourselves.
सर्व समजले आहे, पण प्रयत्न करायचा नको!
We understand everything, but refuse to try!
वासनेतून बाहेर पडण्याचा प्रयत्न करत नाही, म्हणून वासनेत जन्म आणि अंत.
Since we don’t try to overcome desires, we are born and die in them.
एकच उपाय आहे – भगवंताला अनन्य भावाने शरण जाणे.
There is only one sure solution – surrender to God with single-minded devotion.
‘रामा, तुझ्यावाचून सुटका नाही; तू ठेवशील त्यात समाधान मानीन’ असे म्हणावे.
Say with sincerity: “Rama, without You there is no escape. I’ll be content in whatever You decide.”
‘तुझे प्रेम मला लाभू दे’, अशी आर्त प्रार्थना करावी.
Pray earnestly: “Let me receive Your love.”
सदैव त्याचे नाम हृदयात ठेवावे.
Always keep God’s name in your heart.
तो परमात्मा तुमच्यावर कृपा केल्याशिवाय राहणार नाही.
That Supreme Lord will surely bestow His grace on you.
🪔 १३४.
वासना मारण्यासाठी भगवंताचे अधिष्ठान हाच एकमेव उपाय आहे.
To conquer desires, surrendering to God is the only way.
📚 सारांश | Summary
✅ मराठीत (Marathi):
या प्रवचनात महाराज सांगतात की खरा परमार्थ म्हणजे "मी काही करत आहे" हा भाव नष्ट करणे. मन आणि देह यांना शांत बसवणे कठीण आहे, पण त्या दिशेने प्रयत्न करणे आवश्यक आहे. मन अस्वस्थ होण्याची कारणे – इच्छा, भूतकाळाची आठवण, आणि भविष्याची चिंता – यांचा त्याग करून, प्रत्येक गोष्टीला रामाची इच्छा मानणे, हेच अखंड नामस्मरणाचे स्वरूप आहे.
आपल्यात सुधारणा दिसत नाही कारण आपण प्रयत्नच करत नाही. वासनेच्या जाळ्यात आपण अडकलेलो असतो, आणि त्यातून सुटका हवी असेल, तर भगवंताला अनन्य भावाने शरण जाणे हाच एक उपाय आहे. “रामा, तुझ्याशिवाय सुटका नाही” असे म्हणत त्याचे प्रेम आणि नामस्मरण हृदयात ठेवावे.
✅ In English:
In this teaching, Maharaj explains that real spirituality is the absence of ego like “I am doing something.” The body and mind are restless, and training them to be still is difficult, but necessary. The mind becomes disturbed due to unfulfilled desires, past memories, and future worries.
The solution is to give up personal will and accept everything as “Rama’s wish.” Despite being in the company of saints, we don’t improve because we don’t try. Trapped in worldly desires, we are born and die in them. The only escape is complete surrender to God with devotion. Say earnestly, “Rama, only You can free me,” and keep His name and love in the heart. God will not withhold His grace from such a soul.
No comments:
Post a Comment